„Jeśli ktoś w Syjamie zachoruje, oddaje swoje ciało w ręce znawcy sztuki. Ten pracuje nad całym ciałem chorego, gniotąc go od stóp po głowę…”
Tak właśnie brzmiała pierwsza wzmianka na temat tradycyjnego masażu tajskiego. Dotarła ona do Europy w roku 1688, kiedy to wysłannik francuskiego króla Ludwika XIV Simon de la Loubère powrócił z misji dyplomatycznej z Syjamu. Dyplomata ten opisał swój niespełna dwuletni pobyt w Królestwie Tajlandii w dziele zatytułowanym Du Royaume de Siam (1690)
นวดแผนไทย – czyt. nuat phaen boran, czyli masaż według prastarych zasad
Gdzie należałoby szukać początków tradycyjnego masażu tajskiego?
Jego obecna forma tworzyła się przez wieki i do dzisiaj jest urozmaicana wieloma elementami. Przejdźmy zatem do początku. Około 3500 lat temu na terenie dzisiejszych Indii powstawała medycyna ajurwedyjska, skąd wywodzi się część praktyk tradycyjnego masażu tajskiego. W V wieku p.n.e. również na terenie dzisiejszych Indii żył i pracował jeden z najsłynniejszych medyków starożytnych czasów - Shivago Komarpaj (Jīvaka Komarabhācca). Był on według przekazów historycznych nadwornym lekarzem króla Bimbisara, władcy królestwa Magadha. Bimbasara był zwolennikiem nauk Siddharty Gautamy (Historyczny Budda Sakyamuni). Według starożytnych przekazów Jivaka i Siddhartha Gautama spotykali się i wymieniali wiedzą. Lekarz otaczał opieką zarówno historycznego Buddę Sakyamuniego, jak i jego uczniów i dzięki naukom Buddy wprowadzał filozofię równowagi ducha i ciała do medycyny. To właśnie Jīvaka Komarabhācca uważany jest w Tajlandii za ojca tradycyjnego masażu tajskiego oraz za wielkiego nauczyciela, którego otacza się ogromnym szacunkiem.
Około VI wieku n.e. obszary obecnej Tajlandii zostały zajmowane przez federację miast-państw, czyli królestwo Dvatavati. Również w tym czasie i później tereny te wchłonęły zwyczaje kulturowe, religijne oraz rozwiązania medyczne mające swoje korzenie w filozofii buddyjskiej. Wraz z wiedzą medyczną przybyła na te tereny także sztuka masażu. Dvaravati przetrwało do XI w. Wiek IX do XII to okres świętości państwa Khmerów dominujących na większości wschodnich terenów dzisiejszej Tajlandii.
Na temat zasiedlenia obecnych obszarów Tajlandii przez plemiona Tajskie istnieją dwie teorie. Jedna z nich twierdzi, że przybyli dopiero w XI w. z terenów dzisiejszych południowych Chin lub Wietnamu. Druga wersja mówi o stopniowym, sukcesywnym zasiedleniu. Pierwsza z tych teorii w prosty sposób wyjaśniałaby elementy chińskiej medycyny w tradycyjnym masażu tajskim.
W XII w. powstają pierwsze Tajskie państwa Lanna i Sukotai. W roku 1351 utworzona została pierwsza tajska stolica Ayutthaya, która stała się nie tylko centrum władzy, ale również nauki, kultury i sztuki. Niestety centralizacja została przepłacona ogromnym trybutem. W roku 1767 po wieloletnim oblężeniu armia Birmańska zdobyła Ayutthaję, ograbiła ją, zniszczyła i spaliła. Łupem ognia padły również wszystkie biblioteki. Po wypędzeniu najeźdźców z miasta odnaleziono jedynie nieliczne pozostałości stron prastarych ksiąg. Wśród nich znalazło się kilkadziesiąt stron dotyczących tradycyjnego masażu tajskiego.
O randze znaczenia masażu tajskiego świadczy fakt iż w nowo powstałej stolicy Krung Theb (Bangkok) król Rama I w 1788 roku rozkazał wyryć przekazy medyczne na kamiennych ścianach jednej z pierwszych królewskich świątyń (Wat Po) tak, aby nigdy więcej nie strawił ich ogień.
W roku 1832 król Rama III na terenie owej świątyni nakazuje utworzyć pierwszy uniwersytet powszechny i niniejszym otwiera wydział wiedzy medycznej. Jednym z filarów tej uczelni jest wiedza dotycząca tradycyjnego masażu tajskiego. Od 1962 r. naukę podstaw tej sztuki w Wat Po udostępniono również cudzoziemcom.
W latach siedemdziesiątych XX wieku wychodząc naprzeciw potrzebom zarówno krajowego, jak i międzynarodowego zapotrzebowania szkoleniowego powstało wiele prywatnych szkół tradycyjnego masażu tajskiego.
Dzisiejsza tradycyjna tajska wiedza medyczna jest nauczana na uniwersytetach i stanowi bazę do jej rozpowszechniania na profesjonalnym poziomie. Poprzez zastosowanie zarówno historycznej jak i nowoczesnej wiedzy medycznej następuje kolejny rozwój tej dziedziny. Absolwenci tych fakultetów zatrudniani są zarówno w państwowych jak i prywatnych placówkach medycznych oraz profesjonalnych ośrodkach i hotelach Spa. Studia licencjackie trwają 4 lata, a magisterskie 5-6.
Jedną z nowoczesnych i cieszących się znakomitą renomą szkół jest TARARAI HEALTH AND BEAUTY BUSINESS DEVELOPMENT CENTER w Krung Theb (Bangkok). Wydział THAI MASSAGE AND SPA AKADEMY jest akredytowany przez Departament Medycyny Tradycyjnej przy Ministerstwie Zdrowia Królestwa Tajlandii oraz Ministerstwo Edukacji. Wykładowcami tej szkoły są wybitni absolwenci Szkoły Wyższej Tajskiej Medycyny Tradycyjnej na Uniwersytecie RAJAMANGALA, uważanej za jedną z najlepszych uczelni kształcących w tej dziedzinie.
Rząd Tajlandii w 2013 roku ratyfikował ustawę o tradycyjnym tajskim zawodzie lekarza, regulującą zarówno warunki dotyczące wykonywania zawodu, jak i prowadzenia salonów masażu tajskiego.
Nie sposób ująć wszystkie wątki, które miały wpływ na rozwój obecnej formy tradycyjnego masażu tajskiego. Warto jednak zwrócić uwagę na sprawdzony przekaz i wiedzę tej prastarej dziedziny, która jest utrzymywana i rozwijana przez tysiąclecia.
W 2020 roku Tradycyjny Masaż Tajski został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kultury UNESCO
https://ich.unesco.org/en/RL/nuad-thai-traditional-thai-massage-01384